Zajrzyjcie z nami do odnowionych wnętrz Zameczku Myśliwskiego Promnice!

W piątek, 11 września, w Zameczku Myśliwskim Promnice odbyła się konferencja podsumowująca proces rewitalizacji obiektu i jego otoczenia. W wydarzeniu uczestniczyła Joanna Bojczuk, wicemarszałek Województwa Śląskiego, która wspólnie z dyrektorem Muzeum Zamkowego w Pszczynie Maciejem Klussem dokonała symbolicznego przecięcia wstęgi. Wśród gości nie zabrakło przedstawicieli parlamentu, samorządów oraz instytucji współpracujących z Muzeum Zamkowym w Pszczynie. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele mediów oraz były burmistrz Krystian Szostak. Gminę Pszczyna reprezentowali burmistrz Dariusz Skrobol, zastępca burmistrza Magdalena Czarnecka oraz wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej Maria Szostak.

Historia Zameczku sięga XIX wieku i nierozerwalnie związana jest z dziejami książąt Hochberg von Pless oraz Puszczy Pszczyńskiej. Starannie zagospodarowane lasy pszczyńskie, obfitujące w zwierzynę i ptactwo, od pokoleń stanowiły miejsce książęcych polowań. To właśnie z myślą o organizacji łowów oraz przyjmowaniu najznamienitszych gości powstał nad Jeziorem Paprocańskim Zameczek Myśliwski Promnice. Obiekt został wzniesiony w 1861 roku według projektu królewskiego budowniczego krajowego Oliviera Pavelta, jednego z architektów pracujących dla księcia Hansa Heinricha XI Hochberga von Pless.

Zameczek, utrzymany w malowniczej stylistyce łączącej konstrukcję muru pruskiego z elementami neogotyku, od początku zachwycał architekturą i wyjątkowym położeniem. W wyniku pożaru 22 września 1867 roku został zniszczony. Po odbudowie zakończonej w październiku 1868 roku zyskał formę, którą w dużej mierze podziwiać można do dziś. Promnice były miejscem wypoczynku rodziny książęcej i jej gości, a także świadkiem wielu ważnych wydarzeń. Gościli tu między innymi cesarze Wilhelm I i Wilhelm II, następca tronu Fryderyk Wilhelm oraz liczni przedstawiciele europejskich rodów książęcych i hrabiowskich.

Szczególnie upodobała je sobie księżna Daisy von Pless:

Zawsze kochałam Promnice. Zameczek jest mały, a pod względem architektonicznym malowniczy i nieprzytłaczający. Stanowi jakby skrzyżowanie elżbietańskiego drewnianego domu i szwajcarskiego domu górskiego. Ma widok na duże, cudowne jezioro i jest otoczony pięknymi drzewami. (...) Zawsze byłam w nim szczęśliwa, ponieważ nigdy nie mogliśmy urządzać tam dużych przyjęć.

Daisy von Pless

Lubiła je także Anna von Hochberg:

(...) Promnice były bardzo piękne i jedyne w swoim rodzaju. Mieszkało się tam w środku lasu, nie oglądało się żadnych innych ludzi poza bliskimi i tymi ze stajni, można było wchodzić i wychodzić bez ciągłego mijania lokai i portierów, tam było się naprawdę wolnym.

Anna von Hochberg

Zameczek pełnił funkcję reprezentacyjnej rezydencji myśliwskiej, gdzie dworska etykieta często ustępowała miejsca swobodniejszej atmosferze spotkań, rekreacji i polowań. Najsłynniejsze łowy w lasach pszczyńskich odbywały się na jelenie oraz żubry.

Podczas I wojny światowej Zameczek odwiedzali członkowie Wielkiej Kwatery Głównej Cesarza Niemieckiego. Po II wojnie światowej Zameczek Myśliwski Promnice jako własność Skarbu Państwa przekazany został pod opiekę Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w Katowicach. W 1967 roku przejął go resort górnictwa z przeznaczeniem na cele szkoleniowo-wypoczynkowe Jaworznicko-Mikołowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego w Mysłowicach.

W latach 90. XX wieku Zameczek wydzierżawiła spółka Noma Residence, która prowadziła w nim hotel oraz restaurację. Od 2018 roku Zameczek Myśliwski Promnice jest własnością Muzeum Zamkowego w Pszczynie. Od tego czasu realizowany jest kompleksowy projekt Rewitalizacja Zameczku Myśliwskiego wraz z otoczeniem towarzyszącym i przystosowaniem do prowadzenia działalności muzealnej.

Rewitalizacja i nowe funkcje

Dziś Zameczek Myśliwski Promnice ponownie staje się miejscem spotkań z historią. Dzięki środkom pozyskanym w ramach projektu Rewitalizacja Zameczku Myśliwskiego wraz z otoczeniem towarzyszącym i przystosowaniem do prowadzenia działalności muzealnej przeprowadzono kompleksowe prace remontowo-budowlane, konserwatorskie i rewitalizacyjne, które pozwoliły przywrócić historyczne walory architektoniczne obiektu oraz dostosować go do współczesnych funkcji muzealnych, edukacyjnych i turystycznych.

Obecnie trwają szeroko pojęte prace związane z urządzeniem odrestaurowanych wnętrz oraz zagospodarowaniem otoczenia Zameczku. Zakres prowadzonych działań obejmuje nie tylko przygotowanie przestrzeni muzealnej, lecz również stworzenie warunków do rozwoju oferty edukacyjno-dydaktycznej. W efekcie powstanie miejsce, które przez kolejne dziesięciolecia będzie służyć mieszkańcom i turystom, łącząc bogate dziedzictwo historyczne z wyjątkową ofertą kulturalną. Zakończenie projektu wraz z rozpoczęciem działalności muzealnej i edukacyjnej przewidywane jest na drugą połowę 2027 r.

- Już dziś serdecznie zapraszamy Państwa do odwiedzin w Zameczku Myśliwskim Promnice. Będzie nam niezmiernie miło gościć Państwa w odrestaurowanych wnętrzach, które ponownie ożyją jako przestrzeń spotkań z historią, kulturą i przyrodą. Wierzymy, że Promnice staną się jednym z najważniejszych punktów na mapie dziedzictwa kulturowego i turystyki województwa śląskiego oraz miejscem, do którego będzie się chciało wracać - zarówno z powodu niezwykłej historii, jak i wyjątkowej atmosfery tego miejsca - mówią pracownicy Muzeum Zamkowego w Pszczynie.

Zakres przeprowadzonych prac

W ramach projektu Rewitalizacja Zameczku Myśliwskiego wraz z otoczeniem towarzyszącym i przystosowaniem do prowadzenia działalności muzealnej przeprowadzono prace rozbiórkowe następujących obiektów kubaturowych:

• budynku współczesnej stodoły
• budynku stacji transformatorowej
• wiaty gospodarczej
• wiaty drewutni
• magazynu
• kiosku - portierni przy wjeździe

Prace projektowo-budowlane i rewitalizacyjne - objęły następujące obiekty oraz systemy w założeniu pałacowo-parkowym:

• zespół miejsc postojowych dla samochodów osobowych i autokarów, a także miejsce postojowe dla rowerów oraz podjazd i platforma dla niepełnosprawnych przy tarasie Zameczku Myśliwskiego Promnice
• rewitalizacja układu drogowego, chodników oraz ogrodzenia, budowa ścieżki drewnianej w części leśnej wraz z miejscami tarasowymi oraz renaturyzacja cieku wodnego w części południowej założenia pałacowo-parkowego
• obiekt biurowo-usługowo-gospodarczy oraz altana śmietnikowa
• podziemny zbiornik ppoż.
• systemy: alarmowe, kontroli dostępu, przeciwpożarowe, oświetlenia, awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, monitoringu, nagłośnienia, przepompowni oraz wentylacji, instalacje wodociągowe, ogrzewania oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, sieci kablowe
• tereny leśne oraz kwartałowe obszary założenia parkowego wraz z pomnikami przyrody

W ramach projektu do tej pory przeprowadzono m.in. prace przy fundamentach, ścianach, tynkach i elewacjach, prace kamieniarskie, prace związane z posadzkami i wykończeniem podłóg, prace związane z dachem, stolarką, witrażami, tarasem, schodami, platformą dla niepełnosprawnych dla poprawy dostępności obiektu czy restauracją drewnianych elementów wykończenia wnętrz. W piwnicach odsłonięto historyczne ceglane sklepienia. Ponadto wykonano rekonstrukcje tapet historycznych oraz rekonstrukcje dekoracyjnej oprawy okien przy użyciu współczesnych tkanin o historycznym wyglądzie.

W dalszej kolejności zostaną także m.in. wykonane kopie historycznego oświetlenia wnętrz oraz przeprowadzona zostanie rekonstrukcja historycznego wyposażenia wnętrz Zameczku (z uwzględnieniem herbów, trofeów, mebli, dywanów, bibelotów etc.). Wyposażone zostaną także budynki dawnej obory oraz gajówki.

Otoczenie i park

Powierzchnia założenia pałacowo-parkowego obejmuje 2,35 ha (23 500 m²). Teren parkowy delikatnie opada w kierunku północnym, ku południowym brzegom Jeziora Paprocańskiego, powstałego na potrzeby Huty Paprockiej w 1796 roku, którego powierzchnia wynosi 130 ha. Wiele sędziwych drzew tam rosnących pochodzi z nasadzeń z czasów książęcych i stanowi przykład założeń pałacowych oraz dworskich, które są głównymi ostojami pomnikowych drzew i osobliwości dendrologicznych.

Zameczek Myśliwski Promnice jest Instytucją Kultury Samorządu Województwa Śląskiego.